De terugkeer van de wolf in Nederland. Een zegen of een vloek. Het antwoord is maar net aan wie je het vraagt.

Sinds enige tijd is de wolf terug. En dat geeft de nodige heibel tussen voor- en tegenstanders. En dan gaat het meestal over schapen die gedood worden. Volgens Bij12, die de aantallen bijhoudt van door wolven gedode schapen zijn dat er 600 in 2022. (een verdubbeling ten opzichte van 2021) Er worden per jaar tussen de 4000 en 13.000 schapen gedood door honden. Aanmerkelijk meer dus. Dat is overigens een onbetrouwbare schatting, want er worden geen officiële tellingen bijgehouden wat betreft honden. En onder die schapen kunnen ook schapen zijn die door een vos gedood zijn. Maar laten we het de honden aanrekenen en uitgaan van 10.000. Er zijn ca. 1,5 miljoen honden in Nederland. Een hond doodt dus gemiddeld 0,007 schaap per jaar. Er zijn in Nederland in 2022 ongeveer 35 wolven. Gemiddeld doodt een wolf dus 17 schapen per jaar. Gemiddeld is dat aanmerkelijk meer dan door een hond. Het is maar hoe je de cijfers interpreteert. De waarheid heeft vele gezichten. Aan de sta-tafels in de pauze van de lezing deze middag onstond dan ook een levendige discussie over de wolf. Waarmee door de betrokkenheid van de deelnemers, deze middag al als een groot succes beschouwd kan worden.

Maar laten we beginnen waarom en wanneer de wolf verdween uit Nederland? De laatste wolf in het verleden werd in 1869 gezien bij Schinveld. Als oorzaak van het verdwijnen van de wolf wordt onder andere de verstedelijking genoemd.
(In die tijd woonden er ca. 3 miljoen mensen in Nederland.) Maar het was vooral de vervolging van wolven welke uiteindelijk de oorzaak is dat de wolf uitgeroeid werd. De wolf was niet geliefd in ons land en ook niet in Europa. Door de pest en mislukte oogsten in de kleine ijstijd rond de middeleeuwen werd de wolf een concurrent en daarmee de vijand van de mens. Vanaf die tijd ging het bergafwaarts met het imago van de wolf. In verhalen, fabels en sprookjes werd en wordt de wolf vaak wreed afgebeeld. De wolf werd gedemoniseerd en vaak geassocieerd met de duivel en dringt daarmee het collectief bewustzijn binnen. "Ons cultureel geheugen is echter selectief". (aldus de Finse historicus Heta Lähdesmäki) "Daarin schuilt ook een belofte. Elk heden levert een nieuwe blik op en kan de betekenis die we toekennen aan eerdere gebeurtenissen wijzigen."

Daarom zijn we blij dat we deze middag Marc Wilbers mogen verwelkomen. Marc is een bekend ecoloog en wolvenkenner. Hij vertelt het andere verhaal. Marc heeft het over het eerlijke verhaal, terecht, maar dat is wel het eerlijke verhaal vanuit het gezichtspunt van de ecoloog. Daarom geven we toch de voorkeur aan de term het andere verhaal. Het verhaal van de wolf is een boeiend verhaal. En al evenzo boeiend verteld door Marc. De wolf als product van de evolutie en een belangrijke schakel in het leven. -De wolf heeft als toppredator grote invloed op de natuurlijke processen in een gebied. Hij staat bovenaan in de voedselpiramide. Waar wolven komen, passen grazende dieren hun gedrag aan. Op deze plekken krijgt het bos de kans om te verjongen. En met de terugkeer van de wolf hebben vele dieren weer een natuurlijke vijand. De wolf houdt populaties van reeën, edelherten en zwijnen gezond, omdat hij vooral jaagt op verzwakte en jonge dieren. Karkassen die de wolf achterlaat, zijn weer voedsel voor aaseters. Raven, vossen, rode wouwen, zeearenden en aaskevers eten graag van de prooiresten. Dit zorgt voor een rijkere biodiversiteit, waarin elke soort zijn rol heeft. Zo pakt de wolf zijn belangrijke plek in de voedselketen weer op.- Zo lezen wij op de website van Natuurmonumenten. Maar vooral horen we dat van Marc in enthousiaste woorden en evenzo schitterende beelden.
We hebben deze middag toch een andere kijk gekregen op de wolf. Woorden en beelden om over na te denken. We zijn er nu in ieder geval ook van overtuigd dat de wolf hier thuishoort.

Of we de wolf ook willen en of hij daarmee in ons land geaccepteerd zal worden is iets wat de toekomst zal moeten uitwijzen. Aan Marc zal het in ieder geval niet liggen. Marc heel hartelijk dank voor je waardevolle bijdrage aan een breder begrip voor de wolf.

_________________________

Vorige activiteit

17 januari 2024 Regie over vermogen door Koen van den Berg

__________________________