
Radio Kootwijk: Een kathedraal in de hei!
Het monumentale voormalige zendstation Radio Kootwijk verrijst in het hart van de Veluwe, waar de bomen plaats maakten voor een open gebied van heidevelden en zandverschuivingen. Eenmaal de afrit naar Radio Kootwijk genomen, begint de verwondering. Een slingerend pad door de imposante bossen leidt via het kleine gelijknamige dorp naar het voormalige zendstation. Een karakteristiek imposant gebouw midden in de hei. Voor de een is het een imposant en karakteristiek gebouw, voor de ander een brok beton en unheimisch. Het is een bijzonder stukje Cultureel Erfgoed! Zendstation Radio Kootwijk is het historisch voorbeeld van technische ontwikkelingen in de 20e eeuw in een ongerepte omgeving. Aan het begin van de vorige eeuw ontwierp architect Julius Luthmann het hoofdgebouw van Radio Kootwijk. Hier moest de zendapparatuur voor de lange golf gehuisvest worden voor de communicatie met de overzeese Nederlandse koloniën, met name Nederlands-Indië. In 1923 nam de PTT het radiotelegrafisch zendstation in gebruik voor de lange golf. Voor die tijd een technisch hoogstandje.
Snel daarna werd overgestapt op het zenden via de korte golf. Koningin-moeder Emma opende in 1929 de radiotelefoondienst met de woorden ‘Hallo Bandoeng, hoort u mij?’ Nederland kon vanaf dat moment, via de grotere postkantoren in Nederland, bellen met Nederlands-Indië en spoedig daarna ook met andere landen en continenten. Een telefoontje was echter wel zeer prijzig met een prijs van 30 gulden voor 3 minuten! Tijdens WOII gebruikten de Duitsers het station voornamelijk voor de onderzeeboten. Na WOII bleef Radio Kootwijk in gebruik, maar door de opkomst van satellietverbindingen in de jaren zeventig beperkten de zendfunctie van Radio Kootwijk tot lucht- en scheepvaartverkeer. Eind 1998 ging Radio Kootwijk definitief uit de lucht. In 2009 is het voormalig zendstation Radio Kootwijk overgedragen aan Staatsbosbeheer en het gebouw wordt nu vooral gebruikt voor zakelijke doeleinden en evenementen.
De bevlogen gids van Staatsbosbeheer heeft onze kennis over de opkomst van radiografie en telefonie opgefrist en aanzienlijk verrijkt. Verder hebben we genoten van dit imposante gebouw dat als een kathedraal in de heidevelden staat. Ook heeft het gebouw veel weg van een sfinx. Dat de PTT niet zoveel had met aansprekende namen blijkt uit de naam die zij het bouwwerk gaven: gebouw A!
Ondanks het bewolkte en regenachtige weer kijken we met de 23 deelnemers terug op een uitstekend geslaagde excursie. Tip: als de hei in bloei staat kun je hier prachtig fietsen.
_________________________
Vorige activiteit
4 september 2025 Railfietsen van Groesbeek naar Kranenburg.
_________________________